Çekten Doğan Riskleri Azaltmanın 7 Yolu

Çekten Doğan Riskleri Azaltmanın 7 Yolu
 

Ticari hayatın dinamizmi içinde ödemelerin zamanında ve eksiksiz alınması, bir işletmenin nefes alması gibidir. Çek kullanımı, nakit akışını düzenleyen en güçlü ödeme araçlarından biri olsa da beraberinde risklerini de getirir. Findeks olarak amacımız, bu riskleri sizin için öngörülebilir hale getirmek ve çek kullanımını güvenli bir zemine oturtmanıza yardımcı olmaktır. Veriye dayalı hareket ettiğinizde, finansal sağlığınızı korumak çok daha kolaydır.

Ticarette risk her zaman vardır, ancak bu riski nasıl yönettiğiniz başarınızı belirler. Tahsil kabiliyeti olmayan bir çek, ödemeleriniz aksamasına ve finansal dengenizin bozulmasına neden olabilir. Bu durum bazen işletmeleri ek finansal çözümler aramak zorunda bırakabilir. Bu tür süreçlere girmemek için önleyici adımlar atmak en sağlıklı yoldur.
 

1. Çek Keşidecisinin Finansal Geçmişini Kontrol Edin
 

Bir kişinin veya kurumun gelecekteki ödeme performansını anlamanın en güvenilir yolu, geçmiş ödeme alışkanlıklarını incelemektir. Çeki size veren kişinin (keşidecinin) daha önce kaç çek ödediği, çeklerinin ibrazında ödenip ödenmediği önemli verilerdir. Findeks Çek Raporu, size bu geçmişi şeffaf bir şekilde sunar.

Eğer bir keşidecinin çek geçmişinde çok sayıda "arkası yazılmış" (“karşılıksız” işlemi görmüş) çek varsa veya ödemelerini sürekli geciktiriyorsa, bu durum sizin için ciddi bir uyarı sinyalidir. Finansal geçmişi istikrarlı olmayan birinden çek kabul etmek, bile bile risk almak demektir. Unutmayın, ticarette karar almadan önce veriye sahip olmalısınız.

 

2. Çek Üzerindeki Bilgileri Eksiksiz ve Doğru İnceleyin
 

Çekten doğan riskler teknik hatalardan da kaynaklanabilir. Çeki elinize aldığınız anda şu noktaları titizlikle kontrol edin:

1. Tutar: Rakam ve yazı ile belirtilen tutarların birbirini tutması gerekir.
2. Tarih: Keşide tarihi net ve üzerinde oynama yapılmamış olmalıdır.
3. İmza: İmzanın keşideciye veya tüzel kişinin yetkilisine ait olduğundan emin olunmalıdır.
4. Banka Bilgileri: Çekin hangi bankaya ait olduğu ve şube bilgileri açıkça görülmelidir.

Eksik veya hatalı bir bilgi, çekin bankadan tahsil edilememesine neden olabilir. Bu da süreci uzatır ve tahsilat riskini artırır.

3. İleri Keşide Tarihli (Vadeli) Çeklerde Ödeme Planını Değerlendirin
 

Türkiye’de çekler genellikle ileri bir tarihle düzenlenir. Bu aslında karşı tarafa bir vade tanımak demektir. İleri keşide tarihli (vadeli) bir çek kabul ederken, keşidecinin bu tarihte ödeme gücüne sahip olup olmayacağını analiz etmelisiniz.
 

Keşidecinin mevcut borç yükü ve bankalardaki kredi limitleri, ödeme kapasitesi hakkında size ipucu verir. Eğer keşideci o dönemde yoğun bir kredi yapılandırma sürecindeyse veya bankalardan yeni kredi almakta zorlanıyorsa, çekini ödemekte de zorlanabilir. Bu nedenle ileri keşide tarihli (vadeli) çekleri kabul etmeden önce çok daha seçici olmalısınız.
 

4. Riskli Müşteriler İçin Alternatif Teminat Talep Edin
 

Müşterinizin Çek Raporu’nda yer alan Çek Endeksi düşük ise veya finansal geçmişinde belirsizlikler varsa, sadece çekle yetinmeyebilirsiniz. Riski dağıtmak için şu yöntemleri değerlendirebilirsiniz:

• Banka teminat mektubu talep edin.
• Şahsi kefalet alın veya çekin üstüne şirket ortaklarının da aval olarak kendi adına imzasını isteyin.
• Mümkünse ödemenin bir kısmını nakit, bir kısmını çek olarak kurgulayın.

Ticarette esnek olmak önemlidir ancak bu esneklik sizin finansal sağlığınızı tehlikeye atmamalıdır. Ticari alışverişlerde önleminizi alsanız da risk ihtimalinin varlığı unutulmamalıdır.
 

5. Findeks Çek Raporlama Sistemlerinden Yararlanın
 

Teknoloji, ticari riskleri yönetmenin en kestirme yoludur. Findeks Mobil uygulaması üzerinden alacağınız Karekodlu Çek Raporu, size o çekin serüvenini anlatır. Findeks Karekodlu Çek Raporu’nda yer alan Çek Endeksi sayesinde, keşidecinin 1 ile 1000 arasındaki puanını görebilir ve risk seviyesini anında ölçebilirsiniz.
 

6. Tek Seferde Yüksek Tutarla Çalışmaktan Kaçının
 

Büyük bir satış yapmak her işletme için heyecan vericidir; ancak tüm alacağınızı yüksek tutarlı tek bir çeke bağlamak riskli bir stratejidir. Ödemeleri parçalara bölmek veya farklı tarihlere yaymak riski azaltabilir.
 

7. Hukuki Süreçler ve Yasal Haklarınızı Bilin
 

Alınan tüm önlemlere rağmen bir çek karşılıksız çıkabilir. Bu noktada panik yapmak yerine yasal haklarınızı hızlıca kullanmalısınız.
 

• İbraz Süresi: Çeki, üstünde yazılı keşide tarihinde bankaya ibraz edip "karşılıksızdır" şerhini düşürtmeniz gerekir.
• İcra Takibi: Karşılıksız çek, usulüne uygun şekilde düzenlenmiş olması ve ibraz süresinde karşılıksızdır işlemi görmesi halinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapmanıza olanak tanır.
• Hukuki Destek: Sürecin her adımında profesyonel bir hukukçuyla çalışmak, hak kaybı yaşamanızı önler.
   

Sıkça Sorulan Sorular
 

Çekin “karşılıksız” işlemi görmesi ne demektir?
 

Çekin, üstünde yazılı keşide tarihinde bankaya sunulduğunda, keşidecinin hesabında çek tutarını karşılayacak yeterli bakiyenin bulunmaması durumudur. Bu durumda banka, lehdarın talebi üzerine, çekin arkasına "karşılıksızdır" şerhini düşer.
 

Karşılıksız çıkan çek için ne yapılmalı?
 

Öncelikle bankadan karşılıksız şerhi alınmalıdır. Ardından keşideci ile iletişime geçilerek ödeme talep edilebilir. Eğer sonuç alınamazsa, icra takibi başlatılmalı ve yasal süreç işletilmelidir.
 

Çekten doğan riskleri önceden anlamak mümkün mü?
 

Evet, Findeks Karekodlu Çek Raporu sayesinde keşidecinin geçmiş ödeme disiplini görülebilir. Çek Endeksi, çekin ödenme ihtimalini istatistiksel olarak size sunar. Bu ürün / hizmetlerin, bankaların ilettiği bildirimler doğrultusunda oluşturulduğu ve keşidecinin ileriye dönük değil, geçmiş çek ödeme performansına yönelik bilgiler sunduğu dikkate alınmalı ve ticari alışverişte her zaman bir risk bulunabileceği unutulmamalıdır. 
 

Çek kabul ederken nelere dikkat edilmeli?
 

Çek üzerindeki imza, tutar ve tarih bilgilerinin doğruluğu ile zorunlu unsurların varlığı kontrol edilmeli; mutlaka Findeks Mobil üzerinden karekod sorgulaması yapılmalıdır. Ayrıca keşidecinin piyasa itibarı araştırılmalıdır.

 

Geleceğinizi güvenle yönetin!
 

İşletmenizin finansal sağlığını korumak için çeki kabul etmeden önce Findeks’ten sorgulamayı, işletmenizin finansal durumunu analiz etmek için kendi işletmenizin Çek Raporu’nu düzenli takip etmeyi alışkanlık haline getirin. Findeks ile riskleri yönetin, güvenle büyüyün.
 

Hemen Findeks Mobil'e girin ve karekodu okutarak çekinizi sorgulayın, ticari kararlarınızı veri ile alın.